جراحی چشم مصنوعی

جراحی-چشم-مصنوعی.jpg

جراحی چشم مصنوعی یا پروتز چشمی

جراحی چشم مصنوعی یا پروتز چشمی ؛ یک گزینه درمانی رایج برای افرادی به شمار می رود که چشم خود را از دست داده اند. لذا به طور کلی افرادی که یک چشم و در بعضی موارد هر دو چشم خود را ؛ بر اثر آسیب دیدگی چشم ، بیماری یا ناهنجاری صورت یا چشم یا سرطان و تومور از دست داده اند ( فارغ از سن ) می توانند اقدام به انجام این عمل جراحی نمایند.

هدف از جـراحی چشم مصنوعی ، ایجاد تعادل در صورت و افزایش راحتی در کاسه چشم از دست رفته می باشد. در گذشته ، چشم مصنوعی از جنس شیشه بود اما امروزه چشم مصنوعی یک کره شیشه ای نبوده و در واقع یک ایمپلنت گرد متخلخل است که در کاسه چشم قرار می­گیرد و بافت ملتحمه چشم را می پوشاند.

پروتزهای چشمی ؛ از یک دیسک آکریلیک رنگی شیشه ای و منحنی نازک ساخته می شوند که کاملا شبیه چشم طبیعی با عنبیه ، مردمک چشم ، سفیدی و حتی رگ های خونی به نظر می رسند.

اگرچه پروتز چشم نمی تواند سبب بازیابی بینایی شود ؛ اما از آ جا که می تواند ظاهری طبیعی تر ایجاد کند ، بسیار مورد توجه واقع شده است.

لازم به ذکر است که پروتزهای چشم مصنوعی مدرن ، براساس اندازه و چشم سالم بیمار ساخته می شوند به طوری که دیگران به سختی متوجه مصنوعی بودن چشم می شوند.

جراحی چشم مصنوعی

قبل از جراحی چشم مصنوعی چه باید کرد ؟

افرادی که تصمیم به انجام جـراحی چشم مصنوعی دارند ؛ باید در صورت مصرف هر گونه داروی خاص ، جراح خود را از این موضوع مطلع نمایند.

مصرف برخی داروها ؛ از جمله رقیق کننده های خون ؛ نظیر بروفن و آسپرین و غیره از چند وقت قبل از جـراحی چشم مصنوعی ، باید متوقف گردد.

جراحی چشم برای گذاشتن پروتز چشمی

جـراحی چشم مصنوعی ، برای افرادی که بنا به هر دلیلی یک یا هر دو چشم خود را از دست داده اند توصیه می شود ؛ در این دسته از افراد لازم است تا چشم آسیب دیده برداشته شده و چشم مصنوعی در کاسه چشم آن ها قرار گیرد.

متداول ترین نوع جراحی تخلیه چشم که در آن برداشتن کامل کره چشم صورت می پذیرد ؛ اینکلوشن (Enucleation) است.

در این جراحی ، کل کره چشم ( قسمت سفید چشم یا به عبارتی صلبیه و عصب بینایی و ماهیچه های چشم ) برداشته و کره چشم خارج می شود و سپس یک ایمپلنت متخلخل کروی که از جنس مواد مصنوعی یا مرجانی است ، در جای اصلی چشم قرار می گیرد و عضلات به پروتز چشم متصل می شوند.

با اتصال این عضلات به ایمپلنت ، بیمار می تواند تا حدی چشم مصنوعی را به روشی مشابه عملکرد چشم خود حرکت دهد.

جراحی اینکلوشن ، معمولا بهترین روش برای کمک به بیمارانی است که علائم شدیدتری ناشی از سرطان ، آسیب و عفونت دارند.

نوع دیگر جراحی تخلیه چشم بدون صلببیه یا به به عبارتی اویسریشین ( Evisceration ) می باشد که در آن ، بافت ژله ای چشم شامل عنبیه و قرنیه برداشته می شوند و عضلات و قسمت صلبیه باقی می ماند.

در این جراحی ، نیازی به برداشتن صلبیه وجود ندارد و طی آن ، یک پوسته موقت از پلاستیک شفاف به عنوان ماده پوشاننده طبیعی ، پشت پلک قرار می گیرد.

این پوسته ، کره چشم را پوشانده و از انقباض حفره چشم طی چند هفته اول بعد از جراحی جلوگیری می کند.

جراحی چشم مصنوعی ، توسط پروفسور کشکولی فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم

دلیل استفاده از چشم مصنوعی

برداشتن چشم به علت ضربه ، عفونت ، تومور ، سرطان شبکیه ، صلبیه و عنبیه چشم یا بیماری های چشمی ؛ مانند آب سیاه و آب مروارید یا دیابت ، چشم دردناک از دست رفته ، ناهنجاری های مادرزادی ؛ می تواند در هر سنی ناخوشایند باشد.

بسیاری از افراد با چشمی نابینا و دردناک برای تسکین درد و بهبود ظاهر ، خواستار برداشتن آن هستند.

متأسفانه جراحی تخلیه چشم ، گاهی ضروری است.

هدف از جراحی برداشتن چشم و سپس ایجاد حفره ای در چشم ، به این خاطر است که بتوان پس از تخلیه چشم ؛ اقدام به انجام جراحی پروتز چشمی ( چشم مصنوعی یا شیشه ای ) نمود.

جنس چشم مصنوعی

در گذشته پروتز از جنس شیشه بود. اولین نمونه پروتز از جنس شیشه کریولیت ساخته می شد ؛ اما امروزه به دلیل شکنندگی و عدم قابلیت تغییر منسوخ شده است.

امروزه اکریلیک پلاستیک ، ماده اصلی ساخت پروتز است.

سیلیکون ، پلی اتیلن متخلخل و هیدروکسی آپاتیت در ساخت پروتز استفاده می شود.

تمیز کردن پروتزهای چشمی

به طور کلی بعد از جراحی پروتز چشمی ، باید برای چکاپ هر 6 ماه یک بار به چشم پزشک خود مراجعه کنید.

تمیز نگه داشتن چشم مصنوعی همیشه مهم است ، اما هیچ قانون مشخصی در این باره وجود ندارد ؛ اگر ترشحات زیادی دارید ، باید مرتبا آن را تمیز کنید.

  • چند بار اول تمیز کردن پروتز چشمی ، احتمالا کمی برای تان دشوار خواهد بود ، اما به زودی متوجه خواهید شد که به راحتی قادر به انجام این کار هستید.
  • هر زمان که پوست تحریک شد ( مانند قرمزی یا تورم ) یا هر زمان که پروتز کثیف است ، باید پروتز و حفره چشم خود را تمیز کنید.

نحوه برداشتن پروتز از چشم

  • به منظور برداشتن پروتز از چشم خود ، باید دستان تان را حداقل به مدت 20 ثانیه با آب و صابون بشویید.
  • سپس با استفاده از انگشت اشاره ، پلک پایین خود را به آرامی پایین بکشید ؛ این کار به شما کمک می کند تا پایین پروتز را ببینید.
  • از انگشت اشاره خود استفاده کنید تا پروتز را به آرامی از داخل حفره چشم بلند کنید.
  • پروتز خود را به سمت بالا یا پایین حرکت داده و از چشم تان خارج کنید.

جراحی چشم مصنوعی

حال آن که می توانید جای خالی چشم خود را با خیساندن پارچه شستشوی آکلین با آب گرم و استفاده از آن ، برای پاک کردن از گوشه داخلی به سمت بیرون چشم تمیز کنید.

اگر در جای خالی چشم تان ، احساس خشکی می کنید ؛ می توانید از قطره اشک مصنوعی استفاده کنید.

از افتادن مژه داخل چشم یا تحریک کردن بافت حفره جلوگیری کنید ، مگر این که پزشک تجویز دیگری داشته باشد.

لازم به ذکر است که ممکن است پس از برداشتن پروتز ، مقداری ترشحات داشته باشید که امری طبیعی است و نباید نگران باشید.

اگر سینوس ، تب ، آسم ، حساسیت یا سرماخوردگی دارید ، انتظار مقدار زیادی اشک و ترشح را بعد از برداشتن پروتز از چشم تان داشته باشید.

سرما ، آلرژی ، محیط های غبارآلود ، دود سیگار ، خستگی مفرط ، باد ، تغییرات زیاد دما ، تغییرات فصلی و استفاده از پروتز سخت ؛ می توانند مواجهه با عفونت های مقطعی چشمی را سبب شوند.

مراقبت های بعد از جراحی چشم مصنوعی

نگهداری از چشم مصنوعی ؛ مستلزم مراقبت منظم از پروتز چشمی ، بعد از جراحی چشم مصنوعی می باشد. البته دقت داشته باشید که رسیدگی بیش از حد از پروتز چشمی ، ممکن است موجب تحریک کاسه چشم شده و به خشک شدن چشم بیانجامد ؛ لذا حتما مطابق دستور پزشک ، عمل نمایید و در این زمینه زیاده روی نکنید.

در آخرين مقاله دكتر كشكولي ( چاپ شده در american journal ophthalmology ) در مورد علل ترشحات بعد از كارگزاري چشم مصنوعي يكي از عوامل بسيار مهم در ترشحات دستكاري زياد پروتز چشمي است. لذا توصيه مي شود تا پروتز هر ٦ ماه توسط مركز ساخت پروتز برداشته و پوليش شود.

در ادامه ، مراقبت های مهم بعد از جراحی پروتز چشمی را عنوان نموده ایم.

مراقبت های مهم بعد از جراحی چشم مصنوعی

  • بعد از جراحی چشم مصنوعی بویژه در 72 ساعت اول پس از عمل ؛ احتمالا احساس درد ، تورم و بیحسی را تجربه خواهید کرد که امری کاملا بدیهی است و به مرور رفع می شود.
  • جراح فوق تخصص پلاستیک چشم ، جهت پیشگیری از بروز درد و عفونت در موضع جراحی ؛ برای شما داروی مسکن قوی و داروهای ضد التهاب تجویز خواهند نمود.
  • شناکردن ، ورزش های شدید و همچنین سایر فعالیت های فیزیکی سنگین ؛ نظیر بلند کردن اجسام با وزن بالا و خم شدن ، به مدت دو تا چهار هفته بعد از جراحی چشم مصنوعی ممنوع است.
  • توجه داشته باشید که هنگام رسیدگی به چشم مصنوعی ، باید دست هایتان را تمیز بشویید و مراقب باشید آسیبی به پروتز وارد نشود.
  • پروتز چشمی آکریلیک را زیاد از چشم بر ندارید و با چشم مصنوعی بخوابید ، مگر آن که پزشک تان توصیه دیگری کرده باشد.
  • صرفا با استفاده از یک پیستون که برای این منظور طراحی شده است ، چشم مصنوعی را در کاسه چشم خود قرار دهید.
  • در فواصل زمانی معین ، به پزشک معالج تان مراجعه کنید تا سلامت پروتز و نسوج اطراف آن را از نزدیک ارزیابی نمایند.

توجه داشته باشید که حرکت طبیعی پروتز چشمی ، در گرو سالم بودن عضلات چشم و کاسه چشم می باشد ؛ تا جایی که در صورت سلامت این موارد ، می توان آن را به خوبی حرکت داد.

برای طبیعی به نظر رسیدن ظاهر چشم مصنوعی چه باید کرد ؟

در جراحی چشم مصنوعی ؛  هر قدر که لایه های زیرین ، دقیق تر و بهتر کار گذاشته شده باشند ؛ با سهولت بیشتری می توان لایه رویی را شکل داد. حال آن که لایه رویی هر چه بهتر شکل داده شود ، سبب طبیعی تر شدن و زیباتر شدن ظاهر چشم مصنوعی خواهد شد.


یک دیدگاه

Avatar
  • سلام , مهمان





دنبال کنید

بیمارستان حضرت رسول اکرم

تهران، خیابان ستارخان،خیابان نیایش،بیمارستان حضرت رسول اکرم،بخش چشم
تلفن: 64351 021



آدرس مطب

خیابان ملاصدرا،خیابان شیخ بهایی جنوبی،روبروی هتل تاج محل ساختمان شماره 49 شیخ بهایی، پ49 واحد 10
تلفن : 88065620



کلیه حقوق این سایت متعلق به پروفسور محسن بهمنی کشکولی می باشد.

Translate »