اخبار جدید

جدید ترین اخبار همایش ها و سمینارها و مطالب پزشکی



جراحی-چشم-مصنوعی.jpg
Avatar
15/آوریل/2021

جراحی چشم مصنوعی یا پروتز چشمی

جراحی چشم مصنوعی یا پروتز چشمی ؛ یک گزینه درمانی رایج برای افرادی به شمار می رود که چشم خود را از دست داده اند. لذا به طور کلی افرادی که یک چشم و در بعضی موارد هر دو چشم خود را ؛ بر اثر آسیب دیدگی چشم ، بیماری یا ناهنجاری صورت یا چشم یا سرطان و تومور از دست داده اند ( فارغ از سن ) می توانند اقدام به انجام این عمل جراحی نمایند.

هدف از جـراحی چشم مصنوعی ، ایجاد تعادل در صورت و افزایش راحتی در کاسه چشم از دست رفته می باشد. در گذشته ، چشم مصنوعی از جنس شیشه بود اما امروزه چشم مصنوعی یک کره شیشه ای نبوده و در واقع یک ایمپلنت گرد متخلخل است که در کاسه چشم قرار می­گیرد و بافت ملتحمه چشم را می پوشاند.

پروتزهای چشمی ؛ از یک دیسک آکریلیک رنگی شیشه ای و منحنی نازک ساخته می شوند که کاملا شبیه چشم طبیعی با عنبیه ، مردمک چشم ، سفیدی و حتی رگ های خونی به نظر می رسند.

اگرچه پروتز چشم نمی تواند سبب بازیابی بینایی شود ؛ اما از آ جا که می تواند ظاهری طبیعی تر ایجاد کند ، بسیار مورد توجه واقع شده است.

لازم به ذکر است که پروتزهای چشم مصنوعی مدرن ، براساس اندازه و چشم سالم بیمار ساخته می شوند به طوری که دیگران به سختی متوجه مصنوعی بودن چشم می شوند.

جراحی چشم مصنوعی

قبل از جراحی چشم مصنوعی چه باید کرد ؟

افرادی که تصمیم به انجام جـراحی چشم مصنوعی دارند ؛ باید در صورت مصرف هر گونه داروی خاص ، جراح خود را از این موضوع مطلع نمایند.

مصرف برخی داروها ؛ از جمله رقیق کننده های خون ؛ نظیر بروفن و آسپرین و غیره از چند وقت قبل از جـراحی چشم مصنوعی ، باید متوقف گردد.

جراحی چشم برای گذاشتن پروتز چشمی

جـراحی چشم مصنوعی ، برای افرادی که بنا به هر دلیلی یک یا هر دو چشم خود را از دست داده اند توصیه می شود ؛ در این دسته از افراد لازم است تا چشم آسیب دیده برداشته شده و چشم مصنوعی در کاسه چشم آن ها قرار گیرد.

متداول ترین نوع جراحی تخلیه چشم که در آن برداشتن کامل کره چشم صورت می پذیرد ؛ اینکلوشن (Enucleation) است.

در این جراحی ، کل کره چشم ( قسمت سفید چشم یا به عبارتی صلبیه و عصب بینایی و ماهیچه های چشم ) برداشته و کره چشم خارج می شود و سپس یک ایمپلنت متخلخل کروی که از جنس مواد مصنوعی یا مرجانی است ، در جای اصلی چشم قرار می گیرد و عضلات به پروتز چشم متصل می شوند.

با اتصال این عضلات به ایمپلنت ، بیمار می تواند تا حدی چشم مصنوعی را به روشی مشابه عملکرد چشم خود حرکت دهد.

جراحی اینکلوشن ، معمولا بهترین روش برای کمک به بیمارانی است که علائم شدیدتری ناشی از سرطان ، آسیب و عفونت دارند.

نوع دیگر جراحی تخلیه چشم بدون صلببیه یا به به عبارتی اویسریشین ( Evisceration ) می باشد که در آن ، بافت ژله ای چشم شامل عنبیه و قرنیه برداشته می شوند و عضلات و قسمت صلبیه باقی می ماند.

در این جراحی ، نیازی به برداشتن صلبیه وجود ندارد و طی آن ، یک پوسته موقت از پلاستیک شفاف به عنوان ماده پوشاننده طبیعی ، پشت پلک قرار می گیرد.

این پوسته ، کره چشم را پوشانده و از انقباض حفره چشم طی چند هفته اول بعد از جراحی جلوگیری می کند.

جراحی چشم مصنوعی ، توسط پروفسور کشکولی فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم

دلیل استفاده از چشم مصنوعی

برداشتن چشم به علت ضربه ، عفونت ، تومور ، سرطان شبکیه ، صلبیه و عنبیه چشم یا بیماری های چشمی ؛ مانند آب سیاه و آب مروارید یا دیابت ، چشم دردناک از دست رفته ، ناهنجاری های مادرزادی ؛ می تواند در هر سنی ناخوشایند باشد.

بسیاری از افراد با چشمی نابینا و دردناک برای تسکین درد و بهبود ظاهر ، خواستار برداشتن آن هستند.

متأسفانه جراحی تخلیه چشم ، گاهی ضروری است.

هدف از جراحی برداشتن چشم و سپس ایجاد حفره ای در چشم ، به این خاطر است که بتوان پس از تخلیه چشم ؛ اقدام به انجام جراحی پروتز چشمی ( چشم مصنوعی یا شیشه ای ) نمود.

جنس چشم مصنوعی

در گذشته پروتز از جنس شیشه بود. اولین نمونه پروتز از جنس شیشه کریولیت ساخته می شد ؛ اما امروزه به دلیل شکنندگی و عدم قابلیت تغییر منسوخ شده است.

امروزه اکریلیک پلاستیک ، ماده اصلی ساخت پروتز است.

سیلیکون ، پلی اتیلن متخلخل و هیدروکسی آپاتیت در ساخت پروتز استفاده می شود.

تمیز کردن پروتزهای چشمی

به طور کلی بعد از جراحی پروتز چشمی ، باید برای چکاپ هر 6 ماه یک بار به چشم پزشک خود مراجعه کنید.

تمیز نگه داشتن چشم مصنوعی همیشه مهم است ، اما هیچ قانون مشخصی در این باره وجود ندارد ؛ اگر ترشحات زیادی دارید ، باید مرتبا آن را تمیز کنید.

  • چند بار اول تمیز کردن پروتز چشمی ، احتمالا کمی برای تان دشوار خواهد بود ، اما به زودی متوجه خواهید شد که به راحتی قادر به انجام این کار هستید.
  • هر زمان که پوست تحریک شد ( مانند قرمزی یا تورم ) یا هر زمان که پروتز کثیف است ، باید پروتز و حفره چشم خود را تمیز کنید.

نحوه برداشتن پروتز از چشم

  • به منظور برداشتن پروتز از چشم خود ، باید دستان تان را حداقل به مدت 20 ثانیه با آب و صابون بشویید.
  • سپس با استفاده از انگشت اشاره ، پلک پایین خود را به آرامی پایین بکشید ؛ این کار به شما کمک می کند تا پایین پروتز را ببینید.
  • از انگشت اشاره خود استفاده کنید تا پروتز را به آرامی از داخل حفره چشم بلند کنید.
  • پروتز خود را به سمت بالا یا پایین حرکت داده و از چشم تان خارج کنید.

جراحی چشم مصنوعی

حال آن که می توانید جای خالی چشم خود را با خیساندن پارچه شستشوی آکلین با آب گرم و استفاده از آن ، برای پاک کردن از گوشه داخلی به سمت بیرون چشم تمیز کنید.

اگر در جای خالی چشم تان ، احساس خشکی می کنید ؛ می توانید از قطره اشک مصنوعی استفاده کنید.

از افتادن مژه داخل چشم یا تحریک کردن بافت حفره جلوگیری کنید ، مگر این که پزشک تجویز دیگری داشته باشد.

لازم به ذکر است که ممکن است پس از برداشتن پروتز ، مقداری ترشحات داشته باشید که امری طبیعی است و نباید نگران باشید.

اگر سینوس ، تب ، آسم ، حساسیت یا سرماخوردگی دارید ، انتظار مقدار زیادی اشک و ترشح را بعد از برداشتن پروتز از چشم تان داشته باشید.

سرما ، آلرژی ، محیط های غبارآلود ، دود سیگار ، خستگی مفرط ، باد ، تغییرات زیاد دما ، تغییرات فصلی و استفاده از پروتز سخت ؛ می توانند مواجهه با عفونت های مقطعی چشمی را سبب شوند.

مراقبت های بعد از جراحی چشم مصنوعی

نگهداری از چشم مصنوعی ؛ مستلزم مراقبت منظم از پروتز چشمی ، بعد از جراحی چشم مصنوعی می باشد. البته دقت داشته باشید که رسیدگی بیش از حد از پروتز چشمی ، ممکن است موجب تحریک کاسه چشم شده و به خشک شدن چشم بیانجامد ؛ لذا حتما مطابق دستور پزشک ، عمل نمایید و در این زمینه زیاده روی نکنید.

در آخرين مقاله دكتر كشكولي ( چاپ شده در american journal ophthalmology ) در مورد علل ترشحات بعد از كارگزاري چشم مصنوعي يكي از عوامل بسيار مهم در ترشحات دستكاري زياد پروتز چشمي است. لذا توصيه مي شود تا پروتز هر ٦ ماه توسط مركز ساخت پروتز برداشته و پوليش شود.

در ادامه ، مراقبت های مهم بعد از جراحی پروتز چشمی را عنوان نموده ایم.

مراقبت های مهم بعد از جراحی چشم مصنوعی

  • بعد از جراحی چشم مصنوعی بویژه در 72 ساعت اول پس از عمل ؛ احتمالا احساس درد ، تورم و بیحسی را تجربه خواهید کرد که امری کاملا بدیهی است و به مرور رفع می شود.
  • جراح فوق تخصص پلاستیک چشم ، جهت پیشگیری از بروز درد و عفونت در موضع جراحی ؛ برای شما داروی مسکن قوی و داروهای ضد التهاب تجویز خواهند نمود.
  • شناکردن ، ورزش های شدید و همچنین سایر فعالیت های فیزیکی سنگین ؛ نظیر بلند کردن اجسام با وزن بالا و خم شدن ، به مدت دو تا چهار هفته بعد از جراحی چشم مصنوعی ممنوع است.
  • توجه داشته باشید که هنگام رسیدگی به چشم مصنوعی ، باید دست هایتان را تمیز بشویید و مراقب باشید آسیبی به پروتز وارد نشود.
  • پروتز چشمی آکریلیک را زیاد از چشم بر ندارید و با چشم مصنوعی بخوابید ، مگر آن که پزشک تان توصیه دیگری کرده باشد.
  • صرفا با استفاده از یک پیستون که برای این منظور طراحی شده است ، چشم مصنوعی را در کاسه چشم خود قرار دهید.
  • در فواصل زمانی معین ، به پزشک معالج تان مراجعه کنید تا سلامت پروتز و نسوج اطراف آن را از نزدیک ارزیابی نمایند.

توجه داشته باشید که حرکت طبیعی پروتز چشمی ، در گرو سالم بودن عضلات چشم و کاسه چشم می باشد ؛ تا جایی که در صورت سلامت این موارد ، می توان آن را به خوبی حرکت داد.

برای طبیعی به نظر رسیدن ظاهر چشم مصنوعی چه باید کرد ؟

در جراحی چشم مصنوعی ؛  هر قدر که لایه های زیرین ، دقیق تر و بهتر کار گذاشته شده باشند ؛ با سهولت بیشتری می توان لایه رویی را شکل داد. حال آن که لایه رویی هر چه بهتر شکل داده شود ، سبب طبیعی تر شدن و زیباتر شدن ظاهر چشم مصنوعی خواهد شد.


پروتز-چشمی.jpg
Avatar
15/آوریل/2021

جراحی پروتز چشمی

در مواردی که کره چشم انسان به طور کامل فاقد بینایی بوده و همچنین ظاهر ناخوشایندی داشته باشد یا این که بنا به هر دلیلی ؛ اعم از برداشتن تومورهای داخل چشم و مواردی از این قبیل ، از درون حدقه تخلیه شده باشد ؛ می توان از پروتز چشمی یا چشم مصنوعی استفاده کرده و بدین ترتیب تاثیر قابل توجهی بر زیبایی چهره گذاشت. ( فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم )

توجه داشته باشید در مواردی که چشم نابینا ، ظاهر نامناسبی نداشته و تنها با تغییر رنگ بخش قدامی چشم ، همراه باشد ؛ نیازی به استفاده از پروتز چشمي نبوده و می توان لنزهای تماسی را مورد استفاده قرار داد.

نمونه کارهای جراحی چشم مصنوعی توسط پروفسور کشکولی

 

لازم به ذکر است که جراحی پروتز چشمی ، هرگز سبب بازیابی بینایی نشده و صرفا در راستای بهبود ظاهر کاسه چشم و متعاقبا ظاهر چهره انجام می گیرد.

جراحی پروتز چشمي ، نوعی جراحی حساس و پیچیده است که توصیه می شود انجام آن ؛ حتما به یک جراح فوق تخصص پلاستیک چشم محول شود تا به نتایجی قابل قبول بیانجامد و از ریسک بروز عوارض جراحی نیز کاسته شود.

چنانچه این عمل جراحی توسط یک جراح پلاستیک چشم حاذق و مجرب ، صورت پذیرد ؛ به سختی می توان فرق بین چشم سالم و چشم جراحی شده را تمیز داد.

پروفسور محسن بهمنی کشکولی فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم هستند که از برترین جراحان پلک تهران به شمار می روند. ایشان با اتکا بر توانمندی ها و دانش فراوانی که در این حوزه دارند ؛ می توانند شما عزیزان را در نیل به این مهم یاری نمایند.

پروتز چشمی چیست ؟

چشم مصنوعی ، متشکل از ایمپلنت ها و پروتزهایی است که جایگزین چشم طبیعی می شود ؛ در حقیقت چشم مصنوعی نمی تواند بینایی فرد را بازگرداند اما ظاهری شبیه به چشم طبیعی برای فرد به ارمغان می آورد که فرد می تواند از آن در محیط کار و زندگی استفاده کند و بدین ترتیب به زندگی طبیعی خود بازگردد.

پروتز چشمی یا چشم ساختگی ، در واقع بافتی اسفنجی است که مشابه استخوان های بدن بوده و جایگزین کره چشم می گردد و سپس عضلات چشم به آن اتصال می یابند.

در پایان جراحی پروتز چشمی ، پروتزی فاقد رنگ که اصطلاحا کونفورمو نام دارد بر روی این بافت جایگزین و در زیر پلک بیمار ؛ واقع می گردد.

به مرور زمان و حدودا پس از گذشت یکماه و نیم ؛ پروتز چشمي که دقیقا مشابه چشم طبیعی است قالب گیری و ساخته شده و در چشم بیمار ، کار گذاشته می شود.

پروتز چشمی

یکسال بعد از جراحی پروتز چشمي و بعد از این که نتایج تست های انجام شده ، مبیّن رشد عروق به داخل بافت جایگزین بود ؛ عملیات دریل و پین گذاری بافت جایگزین انجام می پذیرد.

به منظور حصول نتایج بهینه و حرکت بهتر پروتز ؛ دو هفته پس از فرآیند فوق ، عمل اتصال پروتز انجام خواهد شد.

لازم به ذکر است در برخی موارد ، جهت حرکت مطلوب و قابل قبول پروتز ؛ از انجام عمل دریل صرف نظر می گردد.

در چه مواردی نیاز به چشم مصنوعی خواهد بود ؟

حال این سوال پیش می آید که استفاده از چشم مصنوعی در چه مواردی لازم است ؟

در پاسخ به این سوال باید گفت به هر دلیلی که کره چشم دچار آسیب یا صدمه شود ؛ یا مشکلی در آن وجود داشته باشد که مجبور به برداشتن کره چشم شویم ، ناچارا باید به دنبال این مسئله از چشم مصنوعی استفاده نماییم.

  • از شایع ترین علل نیاز به استفاده از چشم مصنوعی ؛ بخصوص در کشور ما ، موضوع صدمات و تصادفات رانندگی می باشد ، چرا که عمدتا در این موارد ؛ چشم پاره شده و صورت صدمه می بیند.

زمانی که یک چشم ، نابینا می شود ؛ می تواند بینایی چشم مقابل را نیز تحت الشعاع قرار دهد ، از این رو جراح تصمیم به تخلیه چشم می گیرد.

  • از علل دیگر نیاز به استفاده از چشم مصنوعی می توان به تومورها اشاره نمود ، تومورهای داخل چشمی ؛ بویژه در کودکان از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. البته این بدین معنا نیست که بزرگسالان درگیر تومورهای چشمی نمی شوند.

به طور کلی تومورهای چشمی ، سبب می شوند که جراح به منظور برداشتن تومور ؛ مجبور گردد که کل کره چشم بیمار را برداشته و تخلیه نماید.

موارد فوق الذکر ، عوامل عمده ای هستند که باعث از بین رفتن کره چشم شده و استفاده از چشم مصنوعی را ضروری می سازند.

  • اگر چه عوامل مادرزادی نیز در این مسئله ، دخیل هستند ؛ یعنی گاهی اوقات به علل مختلف ژنتیکی ، کودک با یک یا دو چشم فاقد بینایی متولد شده و باید برای وی از چشم مصنوعی استفاده کرد و بدین ترتیب حداقل ظاهر وی را بهبود بخشید.
پروتز چشمی

راه های پیشگیری از استفاده از چشم مصنوعی

قاعدتا از تومور های چشمی ، نمی توان جلوگیری نمود ؛ علل مادرزادی نیز قابل پیشگیری نمی باشند ، اما شایع ترین علت این قضیه ؛ یعنی ضربات قابل پیشگیری هستند.

با توجه به آمار بالای تصادفات رانندگی در سطح کشور ، اگر بتوانیم از چشم و صورت خود در موقعیت های خطرناک ؛ مثل رانندگی و ورزش های تهاجمی و غیره به خوبی محافظت به عمل آوریم ؛ اتفاق ناگواری نخواهد افتاد.

در صورتی که چشم آسیب ببیند چه اقدامی صورت می پذیرد ؟

چنانچه چشم در پی حوادثی که به برخی از آن ها اشاره شد ، دچار آسیب شود ؛ تا جای ممکن ، جراح سعی بر آن دارد تا چشم طبیعی را در موقعیت اصلی خود نگاه دارد و بر روی آن از پروتزهای مخصوص چشم مصنوعی استفاده کند تا بتواند ظاهر فرد را به حالت سابق برگرداند.

اما متاسفانه در اکثر موارد ، این امر میسر نبوده و باید چشم بیمار به طور کامل برداشته شده و ایمپلنتی شبیه به چشم واقعی ، جایگزین آن شود.

در حال حاضر شایع ترین نوع ایمپلنتی که بدین منظور بکار می رود ؛ ایمپلنت های مرجانی و اسفنجی می باشند ؛ چرا که این نوع از ایمپلنت ها قابل حرکت هستند و می توان عضلات چشم را به آن متصل نمود.

در واقع در این نوع از پروتزهای چشمی ، علیرغم نبود کره چشم ، ایمپلنت چشمی می تواند متناسب با حرکت چشم ، حرکات چشم را دنبال کند و بالطبع پروتزی که روی چشم قرار گرفته را نیز به حرکت وادارد.

لازم به ذکر است در برخی موارد ، می توان پروتزهای چشمی جدید را با پروتزهای قدیمی که امکان اتصال عضلات و در نتیجه حرکت پروتز در آن ها وجود نداشت ؛ جایگزین نمود و ظاهر بهتری به آن ها بخشید.

به طور کلی در حال حاضر ، تمامی جراحی هایی که در این زمینه صورت می گیرند با حرکت ایمپلنت همراه بوده و ظاهر خوبی به فرد خواهند بخشید.

صحبت های پروفسور کشکولی فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم درباره پروتزهای چشمی

مراقبت های بعد از کاشت پروتز چشمی

افرادی که تحت جراحی چشم مصنوعی یا پروتز چشمی قرار می گیرند ، بعد از این عمل جراحی باید به نکات و دستورات مهم بعد از جراحی توجه کافی داشته باشند.

  • نکته مهمی که در این خصوص حائز اهمیت است ، این است که افرادی که دارای چشم مصنوعی هستند ، تنها یک چشم بینا دارند ؛ بنابراین در هنگام انجام هر کاری باید از چشم سالم خود محافظت نمایند.

از این رو توصیه می کنیم همیشه از عینک استفاده کنند ؛ این عینک در حقیقت چند کار برای آن ها انجام می دهد.

  • از چشم سالم آن ها در مقابل گرد و غبار و ضربات ناخواسته محافظت به عمل می آورد.
  • ظاهر دو چشم آن ها را بهتر جلوه خواهد داد.
  • نکته مهم دیگر ، این است که این افراد نباید در کارهای خطرناکی که احتمال صدمه به صورت در آن وجود دارد ، مشارکت کنند ؛ چرا که تنها دارای یک چشم سالم هستند.
  • نکته سوم این است که افرادی که چشم مصنوعی دارند ، باید به طور متناوب طی هر 6 ماه یکبار توسط جراح معالج خود و همچنین متخصصان سازنده پروتزی که پروتز چشمی را ساخته اند بررسی شوند.

تا بدین ترتیب هم از سلامت پروتز ؛ اطمینان حاصل گردد و هم ایمپلنت و محل جراحی ، توسط جراح معالج مورد بررسی قرار گیرند تا سلامت چشم مصنوعی و ساختمان های اطراف ( پلک ها و حدقه ) ، مورد تضمین قرار گیرد که اگر احیانا عفونت یا التهابی رخ داد ، بتوان با داروهای طبی از آن جلوگیری کرده و از پیشروی التهاب و نشت عفونت ها از چشم و نیز از پس زدن پروتز ، پیشگیری به عمل آورد.






دنبال کنید

بیمارستان حضرت رسول اکرم

تهران، خیابان ستارخان،خیابان نیایش،بیمارستان حضرت رسول اکرم،بخش چشم
تلفن: 64351 021



آدرس مطب

خیابان ملاصدرا،خیابان شیخ بهایی جنوبی،روبروی هتل تاج محل ساختمان شماره 49 شیخ بهایی، پ49 واحد 10
تلفن : 88065620



کلیه حقوق این سایت متعلق به پروفسور محسن بهمنی کشکولی می باشد.

Translate »